هشدار درباره تجویز بیرویه آنتیبیوتیک؛ داروی قویتر لزوماً درمان بهتر نیست
تجویز بیرویه آنتیبیوتیک؛ هشدار درباره مصرف داروهای قوی
تجویز بیرویه آنتیبیوتیک و استفاده نامناسب از داروهای قوی و وسیعالطیف، میتواند به جای تسریع روند درمان، پیامدهای نامطلوبی برای سلامت بیماران به همراه داشته باشد. رئیس مرکز تحقیقات عدالت در سلامت دانشگاه علوم پزشکی تهران با هشدار درباره مصرف بالای آنتیبیوتیک در ایران تأکید کرده است که انتخاب دارو باید بر اساس ارزیابی دقیق وضعیت بیمار، اثربخشی دارو و هزینه درمان انجام شود.
به گزارش سلامت نیوز به نقل از خبرگزاری مهر، علیاکبری ساری، رئیس مرکز تحقیقات عدالت در سلامت دانشگاه علوم پزشکی تهران، در اظهاراتی درباره اهمیت تجویز دارو برای بیماران، به پیامدهای مصرف نامناسب آنتیبیوتیکها و ضرورت اصلاح الگوی درمان اشاره کرده است.
وی با هشدار نسبت به مصرف غیرمنطقی این داروها گفت تجویز و مصرف بیرویه آنتیبیوتیکها، علاوه بر افزایش هزینههای درمان، موجب تشدید مقاومت میکروبی میشود و در نتیجه، اثربخشی داروهایی را که برای درمان عفونتها مورد استفاده قرار میگیرند، به خطر میاندازد.
مصرف آنتیبیوتیک در ایران و ضرورت اصلاح الگوی تجویز
ساری با اشاره به اینکه میزان مصرف آنتیبیوتیک در ایران از بسیاری از کشورهای جهان بالاتر است، بر ضرورت بازنگری در شیوه تجویز این داروها تأکید کرد. به گفته وی، گرانتر بودن یا قویتر بودن یک آنتیبیوتیک به معنای برخورداری از نتیجه درمانی بهتر نیست.
این مسئول حوزه سلامت معتقد است انتخاب دارو باید با توجه به شرایط بالینی بیمار، میزان اثربخشی و هزینههای درمان صورت گیرد. چنین رویکردی میتواند ضمن کمک به دستیابی به نتیجه مطلوب درمانی، از تحمیل هزینههای غیرضروری به بیماران جلوگیری کند.
در تصمیمگیری برای انتخاب دارو، صرفاً استفاده از داروهای قویتر نباید معیار اصلی باشد. بررسی وضعیت بیمار و توجه به شواهد علمی، از جمله عواملی است که میتواند به انتخاب مناسبتر دارو و کاهش پیامدهای نامطلوب مصرف آن کمک کند.
مقابله با مقاومت میکروبی تنها با کاهش مصرف دارو ممکن نیست
رئیس مرکز تحقیقات عدالت در سلامت دانشگاه علوم پزشکی تهران، تصمیمگیریهای نادرست و بیتوجهی به شواهد علمی را از جمله مشکلات مرتبط با تجویز دارو عنوان کرد. وی تأکید کرد مقابله با مقاومت میکروبی صرفاً به کاهش میزان مصرف آنتیبیوتیکها محدود نمیشود و اصلاح شیوه تجویز، آموزش پزشکان و تدوین دستورالعملهای درمانی مبتنی بر شواهد علمی نیز باید در این زمینه مورد توجه قرار گیرد.
به گفته ساری، کنترل عفونت در مراکز درمانی و رعایت اصول بهداشت محیط نیز از اقدامات ضروری برای جلوگیری از انتشار میکروبهای مقاوم است. بنابراین، مدیریت مصرف دارو باید در کنار اقدامات پیشگیرانه و رعایت اصول کنترل عفونت دنبال شود تا از گسترش مقاومت میکروبی جلوگیری شود.
این رویکرد بر اهمیت هماهنگی میان شیوه درمان، اقدامات بهداشتی و پیشگیری از انتقال عفونتها تأکید دارد؛ موضوعی که در مدیریت خطرات ناشی از میکروبهای مقاوم اهمیت ویژهای دارد.
تجویز شتابزده آنتیبیوتیکهای وسیعالطیف چه پیامدهایی دارد؟
ساری در ادامه نسبت به تجویز سریع آنتیبیوتیکهای قوی و وسیعالطیف، بدون بررسی کافی وضعیت بیمار و شواهد موجود، هشدار داد. وی گفت آغاز درمان با داروهای قوی پیش از مشخص شدن ضرورت استفاده از آنها، لزوماً به بهبود سریعتر بیمار منجر نمیشود.
وی همچنین افزود چنین تصمیمهایی ممکن است عوارض دارویی و هزینههای درمان را افزایش دهند و سلامت بیمار را در معرض خطرات جدی قرار دهند. به همین دلیل، تصمیمگیری درباره تجویز آنتیبیوتیک باید بر پایه ارزیابی دقیق شرایط بیمار و شواهد علمی معتبر انجام شود.
این هشدار بار دیگر اهمیت انتخاب آگاهانه دارو، پرهیز از تجویز غیرضروری و توجه به پیامدهای بلندمدت مصرف آنتیبیوتیکها را برجسته میکند؛ چراکه مصرف نامناسب این داروها میتواند علاوه بر تأثیر بر وضعیت فرد بیمار، به مسئله گستردهتر مقاومت میکروبی نیز دامن بزند.
نکات کلیدی
- مصرف آنتیبیوتیک در ایران در مقایسه با بسیاری از کشورهای جهان بالاتر گزارش شده است.
- آنتیبیوتیک گرانتر یا قویتر الزاماً نتیجه درمانی بهتر ایجاد نمیکند.
- تجویز و مصرف بیرویه آنتیبیوتیکها میتواند هزینههای درمان و عوارض دارویی را افزایش دهد.
- مقاومت میکروبی از پیامدهای مهم مصرف نامناسب آنتیبیوتیکها است.
- اصلاح شیوه تجویز، آموزش پزشکان، دستورالعملهای مبتنی بر شواهد و کنترل عفونت در مراکز درمانی از اقدامات ضروری برای مقابله با مقاومت میکروبی محسوب میشوند.
- انتخاب آنتیبیوتیک باید بر اساس ارزیابی دقیق بیمار و شواهد علمی معتبر انجام شود.
منبع: سلامت نیوز
این مطلب با حفظ دادهها و انتسابهای منبع، توسط تحریریه هیثا بازنویسی و ویرایش شده است.
