کمبود دارو و تجهیزات بیهوشی نداریم؛ هشدار درباره خالی ماندن ظرفیت رشتههای تخصصی
کمبود داروهای بیهوشی و تجهیزات پزشکی وجود ندارد
معاون درمان وزارت بهداشت با اشاره به شرایط تأمین دارو و تجهیزات پزشکی حوزه بیهوشی اعلام کرد که کمبود جدی در این بخش وجود ندارد، هرچند مدیریت مصرف و توجه به تابآوری نظام سلامت همچنان از موضوعات مهم محسوب میشود. او همچنین نسبت به خالی ماندن ظرفیت پذیرش برخی رشتههای تخصصی پزشکی و پیامدهای آن برای آینده خدمات درمانی هشدار داد.
به گزارش سلامت نیوز به نقل از ایسنا، دکتر سید سجاد رضوی در آیین افتتاحیه «هجدهمین کنگره بینالمللی بیهوشی، مراقبتهای ویژه و درد» که ۲۷ آبان برگزار شد، درباره اصلاح تعرفههای پزشکی، کمبود نیرو در رشتههای تخصصی، وضعیت دستیاران پزشکی، پرداخت کارانه، تابآوری نظام سلامت و تأمین دارو و تجهیزات بیهوشی توضیح داد.
رضوی با بیان اینکه جنگ و تحریم، فرآیند تأمین دارو و تجهیزات را تا حدی دشوار کرده است، تأکید کرد که در حوزه بیهوشی با کمبود جدی مواجه نیستند. به گفته او، مدیریت مصرف نیز باید در کنار تأمین اقلام مورد نیاز مورد توجه قرار گیرد و کاهش ۱۰ تا ۱۵ درصدی مصرف میتواند به مدیریت بهتر شرایط کمک کند.
خالی ماندن ظرفیت رشتههای تخصصی پزشکی
معاون درمان وزارت بهداشت درباره وضعیت پذیرش در رشتههای تخصصی پزشکی گفت که خالی ماندن ظرفیت برخی رشتهها یکی از مشکلات موجود در نظام سلامت است. به گفته رضوی، حدود ۷۰ درصد ظرفیت رشته بیهوشی تکمیل شده، در حالی که ۷۰ درصد ظرفیت رشته طب اورژانس خالی مانده است.
او وضعیت رشته تخصصی کودکان را به مراتب نامناسبتر توصیف کرد و از خالی ماندن ظرفیت رشتههایی مانند نفرولوژی، جراحی عمومی و جراحی کودکان نیز خبر داد. رضوی تأکید کرد که این مسئله باید مورد توجه قرار گیرد، زیرا استمرار خالی ماندن ظرفیتهای آموزشی میتواند در سالهای آینده مشکلاتی در تأمین نیروی متخصص ایجاد کند.
به گفته معاون درمان وزارت بهداشت، کمبود متخصص در برخی رشتهها ممکن است ارائه خدمات درمانی پیشرفته و تخصصی را با دشواری مواجه کند. او ابراز امیدواری کرد با رفع مشکلات و ایجاد شرایط مناسبتر، ظرفیتهای آموزشی این رشتهها با استقبال بیشتری روبهرو شوند.
رضوی همچنین به ضرورت بازنگری در شرایط نسل جدید پزشکان اشاره کرد و گفت نباید وضعیت دانشجویان و دستیاران پزشکی امروز را با شرایط دوران تحصیل نسلهای گذشته مقایسه کرد. او تأکید کرد که مشکلات دستیاران باید جدی گرفته شود و نباید انتظار داشت آنها بدون توجه به شرایط موجود، دوره دستیاری را به هر شکل ممکن پشت سر بگذارند.
اصلاح تعرفهها و پرداخت کارانه پزشکان
رضوی درباره اقدامات انجامشده برای اصلاح تعرفههای پزشکی اظهار کرد که به دستور وزیر بهداشت، اقداماتی برای اصلاح کتاب تعرفهها و برقراری عدالت میان رشتههای مختلف پزشکی انجام شده است.
او توضیح داد که پس از اصلاح کتاب تعرفهها، در بسیاری از رشتهها شرایط عادلانهتری ایجاد شده، اما هنوز اقداماتی برای تحقق کامل عدالت بینرشتهای باقی مانده است. معاون درمان وزارت بهداشت ابراز امیدواری کرد این روند ادامه پیدا کند و اصلاح تعرفهها بتواند انگیزه فعالیت در رشتههایی مانند بیهوشی، طب اورژانس، داخلی و کودکان را افزایش دهد.
رضوی درباره وضعیت معوقات کارانه کارکنان نظام سلامت نیز گفت زمانی که دکتر ظفرقندی مسئولیت نظام سلامت را برعهده گرفت، میزان معوقات کارانه در برخی دانشگاههای علوم پزشکی به ۱۶ ماه میرسید. اکنون میانگین این معوقات به ۶ تا ۸ ماه کاهش یافته است.
او افزود که تلاش میشود ۶۰ درصد کارکرد پزشکان طرحی در پایان هر ماه پرداخت شود. به گفته رضوی، از زمان آغاز فعالیت وزیر بهداشت در دو سال گذشته، دستور داده شده است کارانه نیروهای طرحی در مناطق محروم با فاصله زمانی کوتاهتری پرداخت شود؛ بهگونهای که ۶۰ درصد کارانه این نیروها با فاصله حدود یک ماه پرداخت شود. این اقدام با هدف تسهیل پرداختها و ایجاد اطمینان نسبی برای نیروهای شاغل در این مناطق انجام شده است.
معاون درمان وزارت بهداشت همچنین به مشکلات پرداختی در برخی رشتهها اشاره کرد و گفت ممکن است میزان کارانه متخصصان رشتههایی مانند کودکان و داخلی پاسخگوی نیازهای آنان نباشد. از سوی دیگر، در برخی مناطق محروم تعداد خدمات ارائهشده کمتر است و این موضوع نیز بهطور طبیعی باعث کاهش دریافتی متخصصان میشود. به گفته او، این مسائل در حال بررسی و برنامهریزی هستند.
رضوی در پاسخ به پرسشی درباره تعرفههای پزشکی سال آینده گفت دبیرخانه شورای عالی بیمه، که مسئول بررسی تعرفهها، تصویب آنها در شورا و ارسال به دولت است، جلسات کارشناسی خود را برگزار میکند.
او توضیح داد که فرمول موردنظر برای بررسی تعرفهها این است که جزء حرفهای تعرفهها متناسب با متوسط حقوق کارمندی و کارگری افزایش یابد و جزء فنی نیز متناسب با نرخ تورم سالانه تغییر کند. این فرمول کلی مبنای بررسیهای مربوط به تعرفههای پزشکی قرار دارد.
تابآوری نظام سلامت و نقش نیروی انسانی
معاون درمان وزارت بهداشت با اشاره به موضوع تابآوری که محور عنوان این کنگره نیز بود، گفت تابآوری از موضوعات مهم و روز جهان است و نباید آن را تنها به توانایی فردی یا خانوادگی محدود کرد. به گفته او، تابآوری اجتماعی، حکمرانی، نظامها و ساختارها نیز اهمیت دارند و یک سیستم باید توانایی تابآوری داشته باشد.
رضوی تابآوری در حوزه سلامت را توانایی بازگرداندن بیمار به شرایط مطلوب پس از مواجهه با آسیبهای جدی توصیف کرد. او توضیح داد ممکن است بیمار با آسیبهای شدید و وضعیت جسمی دشوار به مرکز درمانی منتقل شود، اما نظام درمان باید بتواند شرایطی فراهم کند تا بیمار از وضعیت بحرانی عبور کرده و در حد امکان به شرایط مطلوب، حتی بهتر از وضعیت پیشین، بازگردد.
او دانش، مهارت، آموزش، بودجه و منابع را از الزامات تحقق تابآوری دانست و تأکید کرد که این عوامل باید در کنار یکدیگر برای تقویت نظام سلامت فراهم شوند.
رضوی نیروی انسانی متخصص را یکی از مهمترین عوامل تابآوری کشور معرفی کرد. او با اشاره به آسیبهایی که در جریان جنگ به کشور وارد شد، گفت اگر متخصصان رشتههای مختلف پزشکی حضور نداشتند، مدیریت شرایط دشوار بسیار پیچیدهتر میشد. به گفته او، در شرایطی که شماری از شهروندان اقدام به ترک تهران کردند، کادر سلامت در محل کار خود باقی ماندند و خدمات درمانی متوقف نشد.
معاون درمان وزارت بهداشت همچنین تأکید کرد توجه به کادر درمان نباید تنها به مسائل مالی محدود باشد و موضوعات روانپزشکی و سلامت روان این کارکنان نیز اهمیت دارد.
رضوی با اشاره به قرار گرفتن در فصل بودجه، از نمایندگان مجلس درخواست کرد به وضعیت رشته تخصصی کودکان توجه کنند و برای بهبود شرایط این رشته اقداماتی انجام دهند.
خدمات بیهوشی، هوش مصنوعی و کمبود متخصص
رضوی در حاشیه هجدهمین کنگره بینالمللی بیهوشی، مراقبتهای ویژه و درد و در جمع خبرنگاران، خدمات بیهوشی را از بخشهای مهم ارائه خدمات درمانی و جراحی دانست. او گفت این خدمات در بخشهای مختلف بیمارستانی، از جمله اتاقهای عمل و بخشهای مراقبت ویژه، نقش مهمی در درمان بیماران دارند.
معاون درمان وزارت بهداشت با بیان اینکه تمام خدمات و روشهای بیهوشی مورد استفاده در دنیا در ایران نیز در دسترس هستند، اظهار کرد هیچ عمل یا خدمتی به دلیل نبود متخصص یا تکنیک بیهوشی لغو نمیشود و خدمات مورد نیاز بیماران در این حوزه ارائه میشود.
او درباره کاربرد هوش مصنوعی در حوزه بیهوشی نیز گفت این فناوری در رشتههای مختلف پزشکی در حال گسترش است. رضوی با اشاره به آمارهایی که بررسی کرده است، اظهار کرد حدود ۱۴ تا ۱۵ درصد فعالیتهای حوزه بیهوشی نیز به سمت استفاده از هوش مصنوعی پیش رفتهاند.
به گفته او، استفاده از هوش مصنوعی برای ارتقای کیفیت خدمات بیهوشی در کنگره مورد توجه قرار گرفته است. این روند میتواند چشمانداز مناسبی برای توسعه کاربرد هوش مصنوعی در این رشته در آینده فراهم کند و به ارائه خدمات بهتر به مردم کمک کند.
رضوی درباره کمبود متخصص بیهوشی در برخی بیمارستانها نیز گفت تعدادی از مراکز درمانی، بهویژه بیمارستانهای ۳۲ و ۶۴ تختخوابی، با کمبود متخصصان بیهوشی مواجه هستند. او در عین حال اعلام کرد ورودی رشته بیهوشی در سال جاری وضعیت مناسبی داشته و امیدوار است کمبود نیرو در سالهای آینده برطرف شود.
او میزان تکمیل ظرفیت رشته بیهوشی در سال جاری را حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد عنوان کرد و گفت بیمارستانهایی که در حال حاضر با کمبود متخصص مواجه هستند، میتوانند از طریق قراردادهای حوزه توسعه خدمات و جذب نیرو، نیاز خود را تأمین کنند.
به گفته معاون درمان وزارت بهداشت، جذب نیروی انسانی صرفاً از مسیر استخدام رسمی امکانپذیر نیست و استفاده از قراردادهای مختلف نیز میتواند به استمرار فعالیت بیمارستانها کمک کند. هدف این است که هیچ بیمارستانی به دلیل نبود متخصص بیهوشی از ارائه خدمات بازنماند.
تنوع دارویی و ضرورت مدیریت مصرف تجهیزات بیهوشی
معاون درمان وزارت بهداشت درباره داروها و تجهیزات جدید حوزه بیهوشی گفت داروهای جدید پس از طی مراحل مربوطه وارد چرخه مصرف میشوند. به گفته رضوی، داروهای تازهای در گروه داروهای شلکننده عضلانی و داروهای استنشاقی معرفی شدهاند و این محصولات همگام با پیشرفتهای جهانی در ایران نیز مورد استفاده قرار میگیرند.
او افزود مراکز تحقیقاتی کشور در این حوزه همگام با تحقیقات جهانی فعالیت میکنند و شرکتهای داروسازی داخلی نیز در همین مسیر به تولید داروهای مورد نیاز میپردازند.
رضوی با تأکید بر اینکه کمبود جدی در حوزه داروهای بیهوشی وجود ندارد، گفت در این حوزه نهتنها کمبود دارویی وجود ندارد، بلکه تنوع دارویی نیز فراهم است. او در عین حال تابآوری و مدیریت مصرف را از موضوعات مهم در تمام بخشهای نظام سلامت دانست و تأکید کرد حوزه بیهوشی نیز باید به این اصول توجه داشته باشد.
به گفته او، در حوزه بیهوشی اقلام مصرفی متعددی از جمله تجهیزات، داروها و آنژیوکتها مورد استفاده قرار میگیرند و لازم است این اقلام در زمان مناسب و به شکل صحیح مصرف شوند و از استفادههای غیرضروری پرهیز شود.
رضوی درباره صرفهجویی در مصرف اقلام پزشکی گفت توصیه شده است با مدیریت صحیح مصرف، میزان استفاده از این اقلام حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد کاهش یابد. او تأکید کرد این کاهش مصرف نباید به هیچ عنوان بر کیفیت خدمات تأثیر بگذارد و کیفیت خدمات درمانی خط قرمز است. به گفته او، مصرف صحیح و جلوگیری از استفادههای غیرضروری میتواند زمینه تحقق این میزان صرفهجویی را فراهم کند.
معاون درمان وزارت بهداشت از تولیدکنندگان داخلی داروها، تجهیزات و لوازم مصرفی حوزه بیهوشی نیز قدردانی کرد و گفت تلاش این مجموعهها موجب شده است کشور در این حوزه با کمبود مواجه نشود. او همچنین تأکید کرد خدمات جراحی کشور با وجود مسائل و شرایط مختلفی که در کشور پیش آمده، همچنان انجام شده است.
توزیع متخصصان در مناطق محروم و ضرورت اصلاح پرداختها
رضوی توزیع نیروی متخصص در مناطق محروم را یکی از دغدغههای جدی معاونت درمان وزارت بهداشت دانست. او گفت گاهی پرداختی نیروهای طرحی در این مناطق حتی هزینه رفتوآمد آنان را نیز پوشش نمیدهد.
او از رسانهها خواست بر ضرورت اصلاح این وضعیت تأکید کنند تا در لایحهای که قرار است به مجلس ارائه شود، پرداختهای مناسبتری برای مناطق محروم در نظر گرفته شود و زمینه حضور متخصصان در این مناطق جذابتر شود.
معاون درمان وزارت بهداشت درباره خالی ماندن ظرفیت پذیرش رشتههای تخصصی و فوقتخصصی نیز گفت باید برای رشتههایی مانند اطفال، طب اورژانس و داخلی چارهاندیشی شود تا در سالهای آینده کشور با کمبود متخصص در این حوزهها مواجه نشود.
رضوی با اشاره به ضرورت فعالیت متخصصان در بیمارستانهای دولتی و مناطق محروم، توضیح داد که وجود متخصصان داخلی و اطفال در بخش خصوصی بهتنهایی پاسخگوی نیاز کشور نیست و این نیروها باید در بخش دولتی و بهویژه مناطق محروم نیز فعالیت کنند.
او گفت ممکن است در تهران تعداد زیادی متخصص داخلی حضور داشته باشند، اما برخی مناطق محروم، از جمله شهر رامهرمز، به حضور متخصصان داخلی و اطفال نیاز دارند. بنابراین، صرف وجود متخصص در کشور کافی نیست و باید زمینه فعالیت آنان در مناطق مورد نیاز فراهم شود.
رضوی درباره برنامه وزارت بهداشت برای اصلاح پرداختی نیروهای طرحی در مناطق محروم نیز گفت این موضوع در بودجه سال آینده در حال پیگیری است و وزیر بهداشت نیز شخصاً آن را دنبال میکند. او با اشاره به اقدامات انجامشده برای پرداخت سریعتر کارانه نیروهای طرحی، تأکید کرد این روند با هدف تسهیل پرداختها و ایجاد اطمینان نسبی برای کارکنان این مناطق دنبال میشود.
معاون درمان وزارت بهداشت همچنین خاطرنشان کرد میزان کارانه برخی رشتهها ممکن است پاسخگوی نیاز متخصصان نباشد و کاهش تعداد خدمات در مناطق محروم نیز میتواند بر میزان دریافتی آنان اثر بگذارد. به گفته او، این مسائل در حال بررسی است تا شرایط پرداخت و حضور متخصصان در مناطق مورد نیاز بهبود پیدا کند.
نکات کلیدی
معاون درمان وزارت بهداشت اعلام کرد در حوزه داروها و تجهیزات بیهوشی کمبود جدی وجود ندارد و تنوع دارویی در این بخش فراهم است.
حدود ۷۰ درصد ظرفیت رشته بیهوشی تکمیل شده، اما ۷۰ درصد ظرفیت طب اورژانس خالی مانده است. وضعیت رشته کودکان و برخی رشتههای تخصصی دیگر نیز از دغدغههای وزارت بهداشت است.
مدیریت مصرف داروها و تجهیزات پزشکی با هدف کاهش حدود ۱۰ تا ۱۵ درصدی مصرف اقلام، بدون افت کیفیت خدمات درمانی، مورد تأکید قرار گرفته است.
اصلاح پرداخت کارانه متخصصان، حمایت از نیروهای طرحی در مناطق محروم، تقویت تابآوری نظام سلامت و استفاده از فناوریهای جدید از جمله هوش مصنوعی در خدمات بیهوشی، از موضوعات مطرحشده در این کنگره بود.
بر اساس اظهارات معاون درمان وزارت بهداشت، اصلاح تعرفههای پزشکی نیز با توجه به متوسط حقوق کارمندی و کارگری در جزء حرفهای و نرخ تورم سالانه در جزء فنی، در حال بررسی است.
این مطلب با حفظ دادهها و انتسابهای منبع، توسط تحریریه هیثا بازنویسی و ویرایش شده است.
