مهم‌ترین مطالبات زنان در نشست «زنان امروز، ایران فردا» بررسی شد
مطالبات زنان در ایران، از اصلاح قوانین مرتبط با خانواده و صدور گواهینامه موتورسیکلت تا افزایش مشارکت سیاسی و حمایت از زنان سرپرست خانوار، در نشست «زنان امروز، ایران فردا» به بحث و بررسی گذاشته شد. این نشست با حضور معاون امور زنان و خانواده رئیس‌جمهور و جمعی از فعالان، نمایندگان احزاب و تشکل‌های سیاسی کشور برگزار شد و شرکت‌کنندگان به تشریح مسائل و مشکلات زنان در حوزه‌های اجتماعی، اقتصادی و حقوقی پرداختند.
در این جلسه، موضوعاتی مانند اصلاح قانون مهریه، صدور گواهینامه موتورسیکلت برای زنان، چالش‌های زنان سرپرست خانوار، مقابله با خشونت علیه زنان و ضرورت تقویت حمایت‌های قانونی و اجتماعی از این گروه مورد توجه قرار گرفت. حاضران با اشاره به موانع موجود در مسیر فعالیت و حضور اجتماعی زنان، بر ضرورت شنیدن مطالبات آنان و تدوین راهکارهای مؤثر برای برطرف کردن مشکلات تأکید کردند.
یکی از مهم‌ترین خواسته‌هایی که فعالان حوزه زنان در این نشست مطرح کردند، تغییر رویکرد تصمیم‌گیری درباره مسائل زنان بود. به اعتقاد آنان، باید به‌جای تصمیم‌گیری برای زنان، زمینه تصمیم‌گیری با مشارکت خود زنان فراهم شود تا مسائل و نیازهای این گروه با حضور مستقیم نمایندگان و فعالان زن در فرآیند سیاست‌گذاری مورد توجه قرار گیرد.
افزایش مشارکت سیاسی زنان؛ از ۱۴ نماینده تا هدف ۱۴۰ نماینده در مجلس
زهرا بهروزآذر، معاون رئیس‌جمهور در امور زنان و خانواده، در این نشست بر ضرورت افزایش مشارکت سیاسی زنان تأکید کرد و گفت: «یکی از اهداف دولت چهاردهم، تقویت حضور زنان در عرصه‌های تصمیم‌سازی و تصمیم‌گیری است و در این راستا افزایش تعداد نمایندگان زن مجلس از 14 نفر فعلی به 140 نفر را با جدیت دنبال می‌کنیم.»
بهروزآذر توضیح داد که از ابتدای فعالیت دولت چهاردهم و با دستور رئیس‌جمهوری، افزایش حضور و مشارکت زنان در حوزه‌های اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و حکمرانی در دستور کار معاونت امور زنان و خانواده قرار گرفته است.
او در ادامه به انتصاب یک زن در ستاد انتخابات کشور اشاره کرد و این اقدام را برای نخستین بار در دولت عنوان کرد. به گفته معاون رئیس‌جمهور، مشاور وزیر کشور در امور زنان برای اولین بار در 47 سال فعالیت ستاد انتخابات در این مجموعه حضور پیدا کرده است تا زمینه مشارکت بیشتر زنان در پارلمان‌های شهری و روستایی فراهم شود.
معاون رئیس‌جمهور همچنین با اشاره به شرایط جنگی و برگزار نشدن انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستا گفت که با وجود این شرایط، میزان ثبت‌نام زنان در انتخابات افزایش یافته است. او ابراز امیدواری کرد که با فراهم شدن شرایط برگزاری انتخابات، تعداد زنان حاضر در جایگاه انتخاب‌شوندگان نیز افزایش پیدا کند.
بهروزآذر برای تشریح فاصله میان ظرفیت زنان و میزان حضور آنان در ساختار سیاسی کشور، به آمار جمعیتی و علمی اشاره کرد. او گفت زنان نیمی از جمعیت کشور را تشکیل می‌دهند و بیش از 60 درصد متقاضیان ورود به دانشگاه و بیش از نیمی از دانشجویان کشور را شامل می‌شوند؛ با این حال، تعداد نمایندگان زن مجلس تنها 14 نفر است و این میزان با ظرفیت‌های زنان ایران تناسب ندارد.
او همچنین اعلام کرد حدود 24 درصد اختراعات کشور توسط زنان انجام می‌شود؛ در حالی که میانگین جهانی این شاخص بین 14 تا 17 درصد است. از نظر معاون رئیس‌جمهور، این ظرفیت‌ها نشان می‌دهد که باید فرصت بیشتری برای حضور زنان در جایگاه‌های مدیریتی و تصمیم‌گیری فراهم شود.
بهروزآذر تأکید کرد مشارکت زنان در ساختار حکمرانی تنها به انتقال مطالبات نیمی از جمعیت کشور محدود نمی‌شود، بلکه می‌تواند به بازتاب بهتر دیدگاه‌ها و نیازهای کودکان، سالمندان، افراد دارای معلولیت، جامعه مهاجران و گروه‌هایی کمک کند که معمولاً سهم کمتری در فرآیندهای تصمیم‌گیری دارند.
شناسایی زنان توانمند برای حضور در جایگاه‌های مدیریتی
معاون رئیس‌جمهور در امور زنان و خانواده با اشاره به ضرورت شناسایی زنان مستعد و توانمند برای پذیرش مسئولیت‌های مدیریتی، گفت دستگاه‌های اجرایی مأمور شده‌اند زنان شایسته و دارای ظرفیت مدیریتی را شناسایی کنند و زمینه حضور آنان را در موقعیت‌های تصمیم‌گیری فراهم آورند.
او با تأکید بر اهمیت شایسته‌سالاری توضیح داد که زنان نیز باید فرصت معرفی سوابق حرفه‌ای و توانمندی‌های خود را داشته باشند تا در فرآیند انتخاب مدیران و مسئولان سهم بیشتری پیدا کنند. به گفته او، یکی از مشکلات موجود این است که بسیاری از زنان توانمند در موقعیت‌هایی فعالیت می‌کنند که کمتر در معرض دیده شدن قرار دارند.
بهروزآذر در بخش دیگری از سخنان خود به سهم زنان در مدیریت شرکت‌های دانش‌بنیان پرداخت و گفت: «حدود ۱۲ درصد شرکت‌های دانش‌بنیان کشور توسط زنان اداره می‌شود و باید برای افزایش حضور آنان در هسته‌های فناور و مدیریت شرکت‌های دانش‌بنیان تلاش بیشتری انجام شود.»
این موضوع نشان می‌دهد که بحث مشارکت زنان در این نشست تنها به حضور در مجلس و نهادهای سیاسی محدود نبود و نقش آنان در حوزه‌های اقتصادی، فناوری و مدیریت نیز مورد توجه قرار داشت.
خلأهای قانونی و ضرورت تقویت حمایت‌های حقوقی از زنان
معاون رئیس‌جمهور در امور زنان و خانواده در ادامه به بررسی دلایل احساس تبعیض در میان زنان اشاره کرد. به گفته بهروزآذر، طی دو سال گذشته پژوهش‌های مفصلی برای شناسایی ریشه‌های این احساس انجام شده است.
او بخشی از این مسئله را ناشی از قوانین موجود، تعارض و مغایرت برخی مقررات با یکدیگر و همچنین خلأهایی دانست که در فرآیند قانون‌گذاری کمتر مورد توجه قرار گرفته‌اند.
بهروزآذر با اشاره به ظرفیت‌های قانون اساسی برای حمایت از زنان، به اصول ۲۰ و ۲۱ اشاره کرد که بر حمایت قانونی از زنان و توجه به حقوق آنان تأکید دارند. او معتقد است برای اجرای بهتر این ظرفیت‌ها باید مشخص شود چه قوانین موردنیازی وجود ندارند، کدام مقررات با یکدیگر تعارض یا مغایرت دارند و چه موانع قانونی و اجرایی مانع تحقق سیاست‌های حمایتی شده‌اند.
او همچنین از فعالان احزاب و تشکل‌های سیاسی به دلیل ارائه پیشنهادها و دیدگاه‌های کارشناسی قدردانی کرد و گفت رفع همه موانع موجود در حوزه زنان صرفاً در اختیار قوه مجریه نیست. به گفته او، برای برطرف کردن این مشکلات باید قوه قضائیه، دستگاه‌های تقنینی و دیگر نهادهای حاکمیتی نیز همکاری کنند.
معاون رئیس‌جمهور تأکید کرد استفاده از ظرفیت کارشناسان و اتخاذ رویکردی فرابخشی برای اجرای سیاست‌های کلی خانواده ضرورت دارد؛ زیرا بخشی از مشکلات زنان به موضوعاتی مربوط می‌شود که حل آنها به هماهنگی میان نهادهای مختلف نیازمند است.
گواهینامه موتورسیکلت زنان؛ ضرورت پرهیز از نگاه کلیشه‌ای
یکی دیگر از موضوعات مطرح‌شده در این نشست، مسئله استفاده زنان از موتورسیکلت و صدور گواهینامه برای آنان بود. بهروزآذر با تأکید بر ضرورت پرهیز از نگاه‌های کلیشه‌ای به مسائل زنان، استفاده از موتورسیکلت را در شرایط کنونی راهکاری برای رفع مشکلات تردد، کاهش هزینه‌های رفت‌وآمد و بهره‌گیری از وسیله نقلیه کم‌آلاینده دانست.
او تأکید کرد که این موضوع نباید به خودنمایی یا جریان‌های سیاسی نسبت داده شود. به گفته معاون رئیس‌جمهور، برای برخی زنان، استفاده از موتورسیکلت نه اقدامی با انگیزه سیاسی است و نه وسیله‌ای برای جلب توجه؛ بلکه راهکاری برای پاسخ به نیازهای روزمره زندگی به شمار می‌رود.
بهروزآذر برای توضیح این مسئله به شرایط زنانی اشاره کرد که محل کار یا مدرسه فرزندشان فاصله زیادی با محل سکونت دارد و به دلیل محدودیت‌های حمل‌ونقل عمومی با مشکلات رفت‌وآمد مواجه هستند.
او توضیح داد که استفاده از خودروی شخصی نیز همیشه انتخاب مناسبی نیست؛ زیرا مصرف سوخت بالایی دارد و می‌تواند موجب آلودگی محیط‌زیست شود. از سوی دیگر، استفاده از تاکسی‌های اینترنتی نیز به دلیل هزینه‌های رفت‌وآمد برای همه زنان گزینه مناسبی محسوب نمی‌شود.
معاون رئیس‌جمهور در ادامه گفت: «افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل، مسائل مربوط به مصرف بنزین و آلودگی هوا موجب شده است برخی زنان به استفاده از موتورسیکلت به عنوان وسیله‌ای جایگزین فکر کنند. بنابراین باید نیاز و مسأله این گروه از زنان را به رسمیت بشناسیم و برای حل آن تلاش کنیم.»
او در پایان این بخش تأکید کرد همان‌طور که مسئولان وظیفه دارند برای حل مشکلات زنان سرپرست خانوار تلاش کنند، باید مسائل و نیازهای سایر زنان را نیز با توجه به شرایط زندگی آنان در نظر بگیرند.
نکات کلیدی مطالبات زنان در ایران
مهم‌ترین محورهای مطرح‌شده در نشست «زنان امروز، ایران فردا» را می‌توان در چند موضوع اصلی خلاصه کرد:
- اصلاح قانون مهریه و بررسی مسائل حقوقی مرتبط با زنان.
- بررسی موضوع صدور گواهینامه موتورسیکلت برای زنان با توجه به نیازهای حمل‌ونقل و شرایط زندگی روزمره.
- رسیدگی به مشکلات و چالش‌های زنان سرپرست خانوار.
- مقابله با خشونت علیه زنان و تقویت حمایت‌های قانونی و اجتماعی.
- افزایش تعداد نمایندگان زن مجلس از 14 نفر فعلی به هدف 140 نفر، طبق اعلام معاون رئیس‌جمهور.
- شناسایی زنان توانمند و فراهم کردن فرصت حضور آنان در مدیریت دستگاه‌های اجرایی و شرکت‌های دانش‌بنیان.
- بررسی تعارض قوانین و خلأهای حقوقی و اجرایی مرتبط با حقوق زنان.
- تقویت همکاری میان قوه مجریه، قوه قضائیه، نهادهای تقنینی و دیگر دستگاه‌های حاکمیتی.
در مجموع، نشست «زنان امروز، ایران فردا» بستری برای طرح مجموعه‌ای از مطالبات اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و حقوقی زنان بود. محور اصلی دیدگاه‌های مطرح‌شده، ضرورت افزایش مشارکت مستقیم زنان در تصمیم‌سازی و تصمیم‌گیری و توجه به مسائل آنان بر اساس نیازهای واقعی جامعه بود؛ رویکردی که در خواسته فعالان این حوزه برای حرکت از تصمیم‌گیری درباره زنان به سمت تصمیم‌گیری با زنان بازتاب پیدا کرد.
این مطلب با حفظ داده‌ها و انتساب‌های منبع، توسط تحریریه هیثا بازنویسی و ویرایش شده است.